{"id":509,"date":"2019-08-08T20:08:43","date_gmt":"2019-08-08T18:08:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/?p=509"},"modified":"2019-10-09T15:31:55","modified_gmt":"2019-10-09T13:31:55","slug":"96-na-de-bevrijding-de-opslag-van-brandstof-en-munitie-in-erp-boerdonk-en-keldonk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/96-na-de-bevrijding-de-opslag-van-brandstof-en-munitie-in-erp-boerdonk-en-keldonk\/","title":{"rendered":"96. Na de bevrijding \u2013 DE OPSLAG VAN BRANDSTOF EN MUNITIE  IN ERP, BOERDONK EN KELDONK"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><button id=\"listenButton1\" class=\"responsivevoice-button\" type=\"button\" value=\"Play\" title=\"ResponsiveVoice Tap to Start\/Stop Speech\"><span>&#128266; Lees voor<\/span><\/button>\n        <script>\n            listenButton1.onclick = function(){\n                if(responsiveVoice.isPlaying()){\n                    responsiveVoice.cancel();\n                }else{\n                    responsiveVoice.speak(\"Van brandstoffen in de bossen van het Hurkske te Erp Nadat deze\u00a0 bossen (langs de straatweg Erp-Gemert) waren vrij gemaakt van uit de tegenaanval op Veghel van 22\/23 sept. 1944 achtergebleven Duitse munitie en niet ontplofte bommen van de Britse Typhoons werd nagenoeg het gehele boscomplex door de geallieerden in gebruik genomen als opslagplaats voor brandstoffen. Dat geschiedde medio oktober 1944 en duurde voort tot medio\/einde februari 1945. In bijna alle dreven, zowel N-Z als O-W gelegen, vanaf de Gemertsedijk tot aan de Meerbosweg kwamen grote hoeveelheden gevulde jerrycans te liggen. Telkens een drie- of viertal rijen achter elkaar, een vijf- of zestal hoog opgestapeld en over een lengte van vijftien tot twintig meter. Afwisselend links en rechts aan de randen van de dreven met een onderlinge tussenruimte van ca. 25-30 meter. Het overgrote deel van de jerrycans was in de bekende platte uitvoering, doch er was ook een aantal in de ronde uitvoering bij. Met vrachtauto\u2019s werden de voorraden aan- en afgevoerd. Lange rijen vrachtwagens reden dan door de dreven, welke vooral bij regenachtig, nat weer binnen de kortste keren totaal kapot gereden werden en dan veranderden in \u2018crossbanen\u2019. De zware GMC-trucks kwamen er in de meeste gevallen wel uit en doorheen, gevolgd door een bulldozer die dan \u2018de paden weer effende\u2019. De aan- en afvoerkonvooien bestonden soms wel uit 75 of meer trucks. Met grote regelmaat werden de jerrycans aangevoerd, de voorraden aangevuld en dan weer door andere transporteenheden opgehaald ter bevoorrading van de fronttroepen. De buurtbewoners menen wel eens begrepen te hebben (dit op basis van mededelingen van de chauffeurs) dat de brandstof rechtstreeks naar de onderdelen aan het front werd gebracht. Dit hangt me nog bij uit de periode begin februari 1945 toen in het gebied achter Nijmegen - het Reichswald de operatie Veritable speelde. Dezelfde ploeg chauffeurs bleef dan wel drie, vier dagen op en neer rijden. De Britse legereenheden, welke te maken hadden met deze voorraden en belast waren met het beheer, administratie, controle, bewaking enz. lagen al die tijd ingekwartierd bij burgers en boeren in de omgeving en wel: bij de landbouwers Jan en Klaas van Deurzen langs de Coxdijk (twee vlak bij elkaar gelegen boerderijen aan het begin van deze toen nog zandweg, thans Coxebaan geheten op nr. D.112 en D.111) en bij landbouwer P. van Sleeuwen (Coxdijk D.100). Bij weduwnaar Jan lagen twee officieren en een onderofficier voor de administratie; zij hadden aldaar een soort kantoortje, waar de brengende of halende transporten zich meldden. Bij zoon Klaas en bij Peer van Sleeuwen waren in totaal 25 tot 35 manschappen voor bewaking en andere organisatorische taken gelegerd; deze lagen er al zo\u2019n veertien dagen alvorens ook de officieren bij Jan van Deurzen arriveerden. Op de boerderij van Bekkers aan de Gemertsedijk D.113 werden ook rond de dertig manschappen ondergebracht; zij hadden taken in de bewaking en de verzorging. En dan waren er nog een drietal stafleden gehuisvest in de boswachterswoning bij Marinus v.d. Laar op D.114. In het open stuk tussen het einde van de bossen en de achterkant van de boerderijen op D.111 en D.112 rechts van de weg naar Gemert stond een grote tent; deze fungeerde als een soort verzamelplek voor de bewakers, meldpunt voor komende en gaande transporten ed. Zij was overdag permanent bezet. En dan was er nog een kleinere tent geplaatst op een open stukje land, links van de weg naar Gemert, schuin tegenover het einde van de Coxdijk. Deze was er pas later in de herfst 1944 neergezet en diende meer als kantine, verzamelplekje na de diensttijd ed. Er was eigenlijk constant bewaking in het gehele bossencomplex; veel nieuwsgierige mensen uit de gehele omgeving\/ omliggende dorpen schenen er opeens behoefte aan te hebben om juist in die tijden door de bossen te gaan wandelen. De bewaking hield een stevig oogje in het zeil, joeg jongelui die door de dreven struinden weg, waren ter plaatse als er transporten kwamen en verkochten wel eens een kannetje \u2013 hielpen soms iemand vooruit. Bij hoge uitzondering was er wel eens een uiting van jeugdige baldadigheid \u2013 een jerrycan leeggegoten, eenmaal een begin van een aangestoken brandje \u2013 met immer een alert optreden van de bewaking. Weg wezen, was dan het wederzijdse parool. Namen van de onderdelen, welke betrokken waren bij de opslag, zijn niet bekend Van munitie langs de kanaaldijk Zuid-Willemsvaart onder Boerdonk\/Keldonk Langs het kanaal \u2013 de Zuid-Willemsvaart \u2013 gedeelte Boerdonk-Keldonk en dan de landzijde - lagen voorraden munitie opgeslagen; in ieder geval artilleriegranaten. In kisten, in kartonnen kokers, van middelzwaar tot zwaar. De grote hulzen, met de zakken kruid erin en de granaat (zonder ontsteking) erop gemonteerd. Zelfs de 10 \u2013 12 cm granaten met een hulslengte van 70 cm. Bewoners \u201cspeelden\u201d wel eens met dit materiaal. Tegen een boomstam sloeg men dan de granaat los van de huls, schudde de zakken kruit eruit en eigende zich dan de koperen huls toe. Het slaghoedje werd dan meestal losgedraaid om het ontstekingskruit te verwijderen of men sloeg het slaghoedje gewoon af met spijker en hamer of steen. Dit gaf dan een rookpluim en een lichte knal, maar was verder zonder gevaar. De granaten bleven dan verder onbeschermd langs de kanaaldijk liggen; zij werden wel eens verzameld door Britse militairen, maar het kwam ook voor dat bewoners ze gewoon het kanaal in kieperden. Enkele jaren na de oorlog is er nog een officieel onderzoek naar ingesteld, overigens met een zeer summier resultaat. Slechts enkele granaatkoppen werden gevonden. Er was geen permanente bewaking bij de opgeslagen munitie aanwezig; zo nu en dan passeerde een patrouillerende militaire auto. Deze situatie duurde wel voort tot begin februari 1945, toen de frontlijn op schoof tot voorbij het Nederlands-Duitse grensgebied en de voorraden, voor zover nog aanwezig, werden weggehaald. Van munitie langs de weg Erp-Gemert (tussen Koksebrug en de Falie - Gemert) Ook langs deze weg lagen munitievoorraden opgestapeld; op dezelfde wijze als boven beschreven langs de Zuid-Willemsvaart. Grote stapels op onderlinge afstanden van 25 \u00e0 30 meter. Deze voorraden verdwenen ineens; oudere bewoners uit die omgeving menen dat dat geschiedde tijdens het zg. Ardennen-offensief in december 1944. DE RUIMING VAN ACHTERGEBLEVEN GEALLIEERDE EN DUITSE MUNITIE, SPRINGSTOFFEN ED. Gestort in ven op de Vogelenzang Na het terugtrekken van de troepen van de Kampfgruppe Walther in de nacht van 23 op 24 september 1944 werden er vooral op Het Ham, maar ook elders op Erps grondgebied als de bossen van het Hurkske velerlei soorten wapens en munitie aangetroffen; achtergelaten in schuttersputten en andere verdedigingswerken dan wel achteloos weggeworpen. Mogelijk kon dat een gevaar voor de bevolking en dan in het bijzonder kinderen opleveren. Daarom besloot Harrie Otten, wellicht als commandant van de inmiddels in werking getreden Ordedienst (O.D.), om deze te verzamelen, te bergen. Tezamen met Piet Delisse heeft hij in de eerste weken van de bevrijding met paard en kar veel gevonden oorlogstuig bijeen gebracht; het werd dan gestort in een ven op de Vogelenzang, nabij de boerderij van Frans Koenen, thans Vogelenzang 6. Achteraf niet zo\u2019n voorbeeldige oplossing, reden waarom de Mijnopruimingsdienst van het Nederlandse leger in 1945 met behulp van de twee heeft getracht het gestorte materiaal op te sporen en te bergen, echter toen zonder resultaat. In de jaren vijftig heeft de Explosieven Opruimings Dienst nog ruimingswerkzaamheden uitgevoerd, waarbij munitie werd gevonden en afgevoerd. Ruiming in de Hurkske-bossen Ook in deze bossen waren munitie en andere springstoffen achtergelaten. Maar vooral de niet ge\u00ebxplodeerde bommen van de Typhoonbeschietingen van vrijdagavond 22 september vormden een bedreiging. Een twintigtal van de afgeworpen bommen was niet ontploft, waarschijnlijk omdat ze terecht waren gekomen op te zachte grond, de dikke moslaag van het bos. Britse militairen, maar ook enkele gemeentearbeiders pakten ze gewoon op, droegen ze (onder de arm) naar een dreef, waar ze dan werden neergelegd, opgestapeld. Na deze eerste schoningsactie kwam het nog incidenteel voor, dat er nog een dergelijke bom werd gevonden. Een hoeveelheid is op zeker moment afgevoerd \u2013 instantie en bestemming niet bekend. Het niet afgevoerde gedeelte is nadien, tezamen met allerlei andere springstoffen, door een ploeg Britse soldaten vernietigd. De \u201copblaasplek\u201d lag aan het einde van de eerste dreef, de kruising met de zandweg aan het einde van de bossen vanaf de Gemertsedijk, komende van Erp rechts naar het Rouwven \u2013 de zandweg welke doorloopt van de straatweg tot aan de boerderij van toen Hanneske v.,d. Crommenacker. Meerdere weken zijn ze daar bezig geweest met het onschadelijk maken van munitie ed.; niet alleen gevonden in de omgeving, maar ook aangevoerd vanuit andere plaatsen. De te vernietigen springstoffen werden dan in porties verdeeld, in een diepe kuil geplaatst en tot ontploffing gebracht. Publiek werd op die momenten op afstand gezet en gehouden. Tijdens de voorbereidingen als sorteren en plaatsen liet men nieuwsgierigen gewoon meekijken. Het is wel haast zeker dat ter plaatse nog metaalrestanten in de grond zitten.\", \"Dutch Male\", {\"rate\":\"1\",\"pitch\":\"0.8\",\"volume\":\"0.8\"});\n                }\n            };\n        <\/script>\n     <strong>Van brandstoffen in de bossen van het Hurkske te Erp<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p><button id=\"listenButton2\" class=\"responsivevoice-button\" type=\"button\" value=\"Play\" title=\"ResponsiveVoice Tap to Start\/Stop Speech\"><span>&#128266; Lees voor<\/span><\/button>\n        <script>\n            listenButton2.onclick = function(){\n                if(responsiveVoice.isPlaying()){\n                    responsiveVoice.cancel();\n                }else{\n                    responsiveVoice.speak(\"Van brandstoffen in de bossen van het Hurkske te Erp Nadat deze\u00a0 bossen (langs de straatweg Erp-Gemert) waren vrij gemaakt van uit de tegenaanval op Veghel van 22\/23 sept. 1944 achtergebleven Duitse munitie en niet ontplofte bommen van de Britse Typhoons werd nagenoeg het gehele boscomplex door de geallieerden in gebruik genomen als opslagplaats voor brandstoffen. Dat geschiedde medio oktober 1944 en duurde voort tot medio\/einde februari 1945. In bijna alle dreven, zowel N-Z als O-W gelegen, vanaf de Gemertsedijk tot aan de Meerbosweg kwamen grote hoeveelheden gevulde jerrycans te liggen. Telkens een drie- of viertal rijen achter elkaar, een vijf- of zestal hoog opgestapeld en over een lengte van vijftien tot twintig meter. Afwisselend links en rechts aan de randen van de dreven met een onderlinge tussenruimte van ca. 25-30 meter. Het overgrote deel van de jerrycans was in de bekende platte uitvoering, doch er was ook een aantal in de ronde uitvoering bij. Met vrachtauto\u2019s werden de voorraden aan- en afgevoerd. Lange rijen vrachtwagens reden dan door de dreven, welke vooral bij regenachtig, nat weer binnen de kortste keren totaal kapot gereden werden en dan veranderden in \u2018crossbanen\u2019. De zware GMC-trucks kwamen er in de meeste gevallen wel uit en doorheen, gevolgd door een bulldozer die dan \u2018de paden weer effende\u2019. De aan- en afvoerkonvooien bestonden soms wel uit 75 of meer trucks. Met grote regelmaat werden de jerrycans aangevoerd, de voorraden aangevuld en dan weer door andere transporteenheden opgehaald ter bevoorrading van de fronttroepen. De buurtbewoners menen wel eens begrepen te hebben (dit op basis van mededelingen van de chauffeurs) dat de brandstof rechtstreeks naar de onderdelen aan het front werd gebracht. Dit hangt me nog bij uit de periode begin februari 1945 toen in het gebied achter Nijmegen - het Reichswald de operatie Veritable speelde. Dezelfde ploeg chauffeurs bleef dan wel drie, vier dagen op en neer rijden. De Britse legereenheden, welke te maken hadden met deze voorraden en belast waren met het beheer, administratie, controle, bewaking enz. lagen al die tijd ingekwartierd bij burgers en boeren in de omgeving en wel: bij de landbouwers Jan en Klaas van Deurzen langs de Coxdijk (twee vlak bij elkaar gelegen boerderijen aan het begin van deze toen nog zandweg, thans Coxebaan geheten op nr. D.112 en D.111) en bij landbouwer P. van Sleeuwen (Coxdijk D.100). Bij weduwnaar Jan lagen twee officieren en een onderofficier voor de administratie; zij hadden aldaar een soort kantoortje, waar de brengende of halende transporten zich meldden. Bij zoon Klaas en bij Peer van Sleeuwen waren in totaal 25 tot 35 manschappen voor bewaking en andere organisatorische taken gelegerd; deze lagen er al zo\u2019n veertien dagen alvorens ook de officieren bij Jan van Deurzen arriveerden. Op de boerderij van Bekkers aan de Gemertsedijk D.113 werden ook rond de dertig manschappen ondergebracht; zij hadden taken in de bewaking en de verzorging. En dan waren er nog een drietal stafleden gehuisvest in de boswachterswoning bij Marinus v.d. Laar op D.114. In het open stuk tussen het einde van de bossen en de achterkant van de boerderijen op D.111 en D.112 rechts van de weg naar Gemert stond een grote tent; deze fungeerde als een soort verzamelplek voor de bewakers, meldpunt voor komende en gaande transporten ed. Zij was overdag permanent bezet. En dan was er nog een kleinere tent geplaatst op een open stukje land, links van de weg naar Gemert, schuin tegenover het einde van de Coxdijk. Deze was er pas later in de herfst 1944 neergezet en diende meer als kantine, verzamelplekje na de diensttijd ed. Er was eigenlijk constant bewaking in het gehele bossencomplex; veel nieuwsgierige mensen uit de gehele omgeving\/ omliggende dorpen schenen er opeens behoefte aan te hebben om juist in die tijden door de bossen te gaan wandelen. De bewaking hield een stevig oogje in het zeil, joeg jongelui die door de dreven struinden weg, waren ter plaatse als er transporten kwamen en verkochten wel eens een kannetje \u2013 hielpen soms iemand vooruit. Bij hoge uitzondering was er wel eens een uiting van jeugdige baldadigheid \u2013 een jerrycan leeggegoten, eenmaal een begin van een aangestoken brandje \u2013 met immer een alert optreden van de bewaking. Weg wezen, was dan het wederzijdse parool. Namen van de onderdelen, welke betrokken waren bij de opslag, zijn niet bekend Van munitie langs de kanaaldijk Zuid-Willemsvaart onder Boerdonk\/Keldonk Langs het kanaal \u2013 de Zuid-Willemsvaart \u2013 gedeelte Boerdonk-Keldonk en dan de landzijde - lagen voorraden munitie opgeslagen; in ieder geval artilleriegranaten. In kisten, in kartonnen kokers, van middelzwaar tot zwaar. De grote hulzen, met de zakken kruid erin en de granaat (zonder ontsteking) erop gemonteerd. Zelfs de 10 \u2013 12 cm granaten met een hulslengte van 70 cm. Bewoners \u201cspeelden\u201d wel eens met dit materiaal. Tegen een boomstam sloeg men dan de granaat los van de huls, schudde de zakken kruit eruit en eigende zich dan de koperen huls toe. Het slaghoedje werd dan meestal losgedraaid om het ontstekingskruit te verwijderen of men sloeg het slaghoedje gewoon af met spijker en hamer of steen. Dit gaf dan een rookpluim en een lichte knal, maar was verder zonder gevaar. De granaten bleven dan verder onbeschermd langs de kanaaldijk liggen; zij werden wel eens verzameld door Britse militairen, maar het kwam ook voor dat bewoners ze gewoon het kanaal in kieperden. Enkele jaren na de oorlog is er nog een officieel onderzoek naar ingesteld, overigens met een zeer summier resultaat. Slechts enkele granaatkoppen werden gevonden. Er was geen permanente bewaking bij de opgeslagen munitie aanwezig; zo nu en dan passeerde een patrouillerende militaire auto. Deze situatie duurde wel voort tot begin februari 1945, toen de frontlijn op schoof tot voorbij het Nederlands-Duitse grensgebied en de voorraden, voor zover nog aanwezig, werden weggehaald. Van munitie langs de weg Erp-Gemert (tussen Koksebrug en de Falie - Gemert) Ook langs deze weg lagen munitievoorraden opgestapeld; op dezelfde wijze als boven beschreven langs de Zuid-Willemsvaart. Grote stapels op onderlinge afstanden van 25 \u00e0 30 meter. Deze voorraden verdwenen ineens; oudere bewoners uit die omgeving menen dat dat geschiedde tijdens het zg. Ardennen-offensief in december 1944. DE RUIMING VAN ACHTERGEBLEVEN GEALLIEERDE EN DUITSE MUNITIE, SPRINGSTOFFEN ED. Gestort in ven op de Vogelenzang Na het terugtrekken van de troepen van de Kampfgruppe Walther in de nacht van 23 op 24 september 1944 werden er vooral op Het Ham, maar ook elders op Erps grondgebied als de bossen van het Hurkske velerlei soorten wapens en munitie aangetroffen; achtergelaten in schuttersputten en andere verdedigingswerken dan wel achteloos weggeworpen. Mogelijk kon dat een gevaar voor de bevolking en dan in het bijzonder kinderen opleveren. Daarom besloot Harrie Otten, wellicht als commandant van de inmiddels in werking getreden Ordedienst (O.D.), om deze te verzamelen, te bergen. Tezamen met Piet Delisse heeft hij in de eerste weken van de bevrijding met paard en kar veel gevonden oorlogstuig bijeen gebracht; het werd dan gestort in een ven op de Vogelenzang, nabij de boerderij van Frans Koenen, thans Vogelenzang 6. Achteraf niet zo\u2019n voorbeeldige oplossing, reden waarom de Mijnopruimingsdienst van het Nederlandse leger in 1945 met behulp van de twee heeft getracht het gestorte materiaal op te sporen en te bergen, echter toen zonder resultaat. In de jaren vijftig heeft de Explosieven Opruimings Dienst nog ruimingswerkzaamheden uitgevoerd, waarbij munitie werd gevonden en afgevoerd. Ruiming in de Hurkske-bossen Ook in deze bossen waren munitie en andere springstoffen achtergelaten. Maar vooral de niet ge\u00ebxplodeerde bommen van de Typhoonbeschietingen van vrijdagavond 22 september vormden een bedreiging. Een twintigtal van de afgeworpen bommen was niet ontploft, waarschijnlijk omdat ze terecht waren gekomen op te zachte grond, de dikke moslaag van het bos. Britse militairen, maar ook enkele gemeentearbeiders pakten ze gewoon op, droegen ze (onder de arm) naar een dreef, waar ze dan werden neergelegd, opgestapeld. Na deze eerste schoningsactie kwam het nog incidenteel voor, dat er nog een dergelijke bom werd gevonden. Een hoeveelheid is op zeker moment afgevoerd \u2013 instantie en bestemming niet bekend. Het niet afgevoerde gedeelte is nadien, tezamen met allerlei andere springstoffen, door een ploeg Britse soldaten vernietigd. De \u201copblaasplek\u201d lag aan het einde van de eerste dreef, de kruising met de zandweg aan het einde van de bossen vanaf de Gemertsedijk, komende van Erp rechts naar het Rouwven \u2013 de zandweg welke doorloopt van de straatweg tot aan de boerderij van toen Hanneske v.,d. Crommenacker. Meerdere weken zijn ze daar bezig geweest met het onschadelijk maken van munitie ed.; niet alleen gevonden in de omgeving, maar ook aangevoerd vanuit andere plaatsen. De te vernietigen springstoffen werden dan in porties verdeeld, in een diepe kuil geplaatst en tot ontploffing gebracht. Publiek werd op die momenten op afstand gezet en gehouden. Tijdens de voorbereidingen als sorteren en plaatsen liet men nieuwsgierigen gewoon meekijken. Het is wel haast zeker dat ter plaatse nog metaalrestanten in de grond zitten.\", \"Dutch Male\", {\"rate\":\"1\",\"pitch\":\"0.8\",\"volume\":\"0.8\"});\n                }\n            };\n        <\/script>\n     Nadat deze\u00a0 bossen (langs de straatweg Erp-Gemert) waren vrij gemaakt van uit de tegenaanval op Veghel van 22\/23 sept. 1944 achtergebleven Duitse munitie en niet ontplofte bommen van de Britse Typhoons werd nagenoeg het gehele boscomplex door de geallieerden in gebruik genomen als opslagplaats voor brandstoffen. Dat geschiedde medio oktober 1944 en duurde voort tot medio\/einde februari 1945.<\/p>\n\n\n\n<p>In bijna alle dreven,\nzowel&nbsp; N-Z als&nbsp; O-W gelegen, vanaf de Gemertsedijk tot aan de\nMeerbosweg kwamen grote hoeveelheden gevulde jerrycans te liggen. Telkens een\ndrie- of viertal rijen achter elkaar, een vijf- of zestal hoog opgestapeld en\nover een lengte van vijftien tot twintig meter. Afwisselend links en rechts aan\nde randen van de dreven met een onderlinge tussenruimte van ca. 25-30 meter. Het\novergrote deel van de jerrycans was in de bekende platte uitvoering, doch er\nwas ook een aantal in de ronde uitvoering bij.<\/p>\n\n\n\n<p>Met vrachtauto\u2019s werden de\nvoorraden aan- en afgevoerd. Lange rijen vrachtwagens reden dan door de dreven,\nwelke vooral bij regenachtig, nat weer binnen de kortste keren totaal kapot\ngereden werden en dan veranderden in \u2018crossbanen\u2019.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>De zware GMC-trucks kwamen er\nin de meeste gevallen wel uit en doorheen, gevolgd door een bulldozer die dan\n\u2018de paden weer effende\u2019. De aan- en afvoerkonvooien bestonden soms wel uit 75\nof meer trucks.<\/p>\n\n\n\n<p>Met grote regelmaat werden de\njerrycans aangevoerd, de voorraden aangevuld en dan weer door andere\ntransporteenheden opgehaald ter bevoorrading van de fronttroepen.&nbsp; De buurtbewoners menen wel eens begrepen te\nhebben (dit op basis van mededelingen van de chauffeurs) dat de brandstof\nrechtstreeks naar de onderdelen aan het front werd gebracht. Dit hangt me nog\nbij uit de periode begin februari 1945 toen in het gebied achter Nijmegen &#8211; het\nReichswald de operatie <em>Veritable<\/em>\nspeelde. Dezelfde ploeg chauffeurs bleef dan wel drie, vier dagen op en neer\nrijden.<\/p>\n\n\n\n<p>De Britse legereenheden, welke\nte maken hadden met deze voorraden en belast waren met het beheer, administratie,\ncontrole, bewaking enz. lagen al die tijd ingekwartierd bij burgers en boeren\nin de omgeving en wel: bij de landbouwers Jan en Klaas van Deurzen langs de\nCoxdijk (twee vlak bij elkaar gelegen boerderijen aan het begin van deze toen\nnog zandweg, thans Coxebaan geheten op nr. D.112 en D.111) en bij landbouwer P.\nvan Sleeuwen (Coxdijk D.100). Bij weduwnaar Jan lagen twee officieren en een\nonderofficier voor de administratie; zij hadden aldaar een soort kantoortje,\nwaar de brengende of halende transporten zich meldden. Bij zoon Klaas en bij\nPeer van Sleeuwen waren in totaal 25 tot 35 manschappen voor bewaking en andere\norganisatorische taken gelegerd; deze lagen er al zo\u2019n veertien dagen alvorens\nook de officieren bij Jan van Deurzen arriveerden.<\/p>\n\n\n\n<p>Op de boerderij van Bekkers\naan de Gemertsedijk D.113 werden ook rond de dertig manschappen ondergebracht;\nzij hadden taken in de bewaking en de verzorging. En dan waren er nog een\ndrietal stafleden gehuisvest in de boswachterswoning bij Marinus v.d. Laar op\nD.114.<\/p>\n\n\n\n<p>In het open stuk tussen het\neinde van de bossen en de achterkant van de boerderijen op D.111 en D.112\nrechts van de weg naar Gemert stond een grote tent; deze fungeerde als een\nsoort verzamelplek voor de bewakers, meldpunt voor komende en gaande\ntransporten ed. Zij was overdag permanent bezet.<\/p>\n\n\n\n<p>En dan was er nog een\nkleinere tent geplaatst op een open stukje land, links van de weg naar Gemert,\nschuin tegenover het einde van de Coxdijk. Deze was er pas later in de herfst\n1944 neergezet en diende meer als kantine, verzamelplekje na de diensttijd ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Er was eigenlijk constant\nbewaking in het gehele bossencomplex; veel nieuwsgierige mensen uit de gehele\nomgeving\/ omliggende dorpen schenen er opeens behoefte aan te hebben om juist\nin die tijden door de bossen te gaan wandelen.<\/p>\n\n\n\n<p>De bewaking hield een stevig\noogje in het zeil, joeg jongelui die door de dreven struinden weg, waren ter\nplaatse als er transporten kwamen en verkochten wel eens een kannetje \u2013 hielpen\nsoms iemand vooruit. Bij hoge uitzondering was er wel eens een uiting van\njeugdige baldadigheid \u2013 een jerrycan leeggegoten, eenmaal een begin van een\naangestoken brandje \u2013 met immer een alert optreden van de bewaking.&nbsp; Weg wezen, was dan het wederzijdse parool. <\/p>\n\n\n\n<p>Namen van de onderdelen,\nwelke betrokken waren bij de opslag, zijn niet bekend<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Van munitie\nlangs de kanaaldijk Zuid-Willemsvaart onder Boerdonk\/Keldonk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Langs het kanaal \u2013 de\nZuid-Willemsvaart \u2013 gedeelte Boerdonk-Keldonk&nbsp;\nen dan de landzijde &#8211; lagen voorraden munitie opgeslagen; in ieder geval\nartilleriegranaten. In kisten, in kartonnen kokers, van middelzwaar tot zwaar.\nDe grote hulzen, met de zakken kruid erin en de granaat (zonder ontsteking)\nerop gemonteerd. Zelfs de 10 \u2013 12 cm granaten met een hulslengte van 70 cm.<\/p>\n\n\n\n<p>Bewoners \u201cspeelden\u201d wel eens\nmet dit materiaal.&nbsp; Tegen een boomstam\nsloeg men dan de granaat los van de huls, schudde de zakken kruit eruit en\neigende zich dan de koperen huls toe. Het slaghoedje werd dan meestal\nlosgedraaid om het ontstekingskruit te verwijderen of men sloeg het slaghoedje\ngewoon af met spijker en hamer of steen. Dit gaf dan een rookpluim en een\nlichte knal, maar was verder zonder gevaar. De granaten bleven dan verder\nonbeschermd langs de kanaaldijk liggen; zij werden wel eens verzameld door\nBritse militairen, maar het kwam ook voor dat bewoners ze gewoon het kanaal in\nkieperden. Enkele jaren na de oorlog is er nog een officieel onderzoek naar\ningesteld, overigens met een zeer summier resultaat.&nbsp; Slechts enkele granaatkoppen werden gevonden.\nEr was geen permanente bewaking bij de opgeslagen munitie aanwezig; zo nu en\ndan passeerde een patrouillerende militaire auto.&nbsp; Deze situatie duurde wel voort tot begin\nfebruari 1945, toen de frontlijn op schoof tot voorbij het Nederlands-Duitse\ngrensgebied en de voorraden, voor zover nog aanwezig, werden weggehaald.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Van munitie\nlangs de weg Erp-Gemert (tussen Koksebrug en de Falie &#8211; Gemert)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ook langs deze weg lagen munitievoorraden opgestapeld; op\ndezelfde wijze als boven beschreven langs de Zuid-Willemsvaart. Grote stapels\nop onderlinge afstanden van 25 \u00e0 30 meter. Deze voorraden verdwenen ineens;\noudere bewoners uit die omgeving menen dat dat geschiedde tijdens het zg. Ardennen-offensief\nin december 1944.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>DE RUIMING VAN ACHTERGEBLEVEN GEALLIEERDE EN DUITSE\nMUNITIE, SPRINGSTOFFEN ED. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Gestort in ven op de Vogelenzang<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Na het terugtrekken van de\ntroepen van de Kampfgruppe Walther in de nacht van 23 op 24 september 1944\nwerden er&nbsp; vooral op Het Ham, maar ook\nelders op Erps grondgebied als de bossen van het Hurkske velerlei soorten\nwapens en munitie aangetroffen; achtergelaten in schuttersputten en andere\nverdedigingswerken dan wel achteloos weggeworpen. Mogelijk kon dat een gevaar voor\nde bevolking en dan in het bijzonder kinderen opleveren. Daarom besloot Harrie\nOtten, wellicht als commandant van de inmiddels in werking getreden Ordedienst\n(O.D.), om deze te verzamelen, te bergen. Tezamen met Piet Delisse heeft hij in\nde eerste weken van de bevrijding met paard en kar veel gevonden oorlogstuig\nbijeen gebracht;&nbsp; het werd dan gestort in\neen ven op de Vogelenzang, nabij de boerderij van Frans Koenen, thans\nVogelenzang 6.&nbsp; Achteraf niet zo\u2019n\nvoorbeeldige oplossing, reden waarom de Mijnopruimingsdienst van het\nNederlandse leger in 1945 met behulp van de twee heeft getracht het gestorte\nmateriaal op te sporen en te bergen, echter toen zonder resultaat.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>In de jaren vijftig heeft de\nExplosieven Opruimings Dienst nog ruimingswerkzaamheden uitgevoerd, waarbij\nmunitie werd gevonden en afgevoerd. <\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ruiming in de Hurkske-bossen<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ook in deze bossen waren\nmunitie en andere springstoffen achtergelaten. Maar vooral de niet\nge\u00ebxplodeerde bommen van de Typhoonbeschietingen van vrijdagavond 22 september\nvormden een bedreiging. Een twintigtal van de afgeworpen bommen was niet\nontploft, waarschijnlijk omdat ze terecht waren gekomen op te zachte grond, de\ndikke moslaag van het bos. Britse militairen, maar ook enkele gemeentearbeiders\npakten ze gewoon op, &nbsp;droegen ze (onder\nde arm) naar een dreef, waar ze dan werden neergelegd, opgestapeld.&nbsp; Na deze eerste schoningsactie kwam het nog incidenteel\nvoor, dat er nog een dergelijke bom werd gevonden.&nbsp; Een hoeveelheid is op zeker moment afgevoerd\n\u2013 instantie en bestemming niet bekend.&nbsp;\nHet niet afgevoerde gedeelte is nadien, tezamen met allerlei andere\nspringstoffen, door een ploeg Britse soldaten vernietigd.&nbsp; De \u201copblaasplek\u201d lag aan het einde van de\neerste dreef, de kruising met de zandweg aan het einde van de bossen vanaf de\nGemertsedijk, komende van Erp rechts naar het Rouwven \u2013 de zandweg welke\ndoorloopt van de straatweg tot aan de boerderij van toen Hanneske v.,d.\nCrommenacker.&nbsp; Meerdere weken zijn ze\ndaar bezig geweest met het onschadelijk maken van &nbsp;munitie ed.; niet alleen gevonden in de\nomgeving, maar ook aangevoerd vanuit andere plaatsen. De te vernietigen\nspringstoffen werden dan in porties verdeeld, in een diepe kuil geplaatst en\ntot ontploffing gebracht.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>Publiek werd op die momenten\nop afstand gezet en gehouden. Tijdens de voorbereidingen als sorteren en\nplaatsen liet men nieuwsgierigen gewoon meekijken.&nbsp; Het is wel haast zeker dat ter plaatse nog\nmetaalrestanten in de grond zitten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Van brandstoffen in de bossen van het Hurkske te Erp Nadat deze\u00a0 bossen (langs de straatweg Erp-Gemert) waren vrij &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,25,100],"tags":[],"class_list":["post-509","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikelen","category-marketgarden-bevrijding","category-na-de-bevrijding"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/509"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/509\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}