{"id":405,"date":"2019-08-08T15:25:08","date_gmt":"2019-08-08T13:25:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/?p=405"},"modified":"2019-10-09T15:15:40","modified_gmt":"2019-10-09T13:15:40","slug":"nr-52-de-bezettingstijd-ii-de-eerste-weken-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/nr-52-de-bezettingstijd-ii-de-eerste-weken-2\/","title":{"rendered":"52. BEZETTINGSTIJD II. De eerste weken  2"},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><button id=\"listenButton1\" class=\"responsivevoice-button\" type=\"button\" value=\"Play\" title=\"ResponsiveVoice Tap to Start\/Stop Speech\"><span>&#128266; Lees voor<\/span><\/button>\n        <script>\n            listenButton1.onclick = function(){\n                if(responsiveVoice.isPlaying()){\n                    responsiveVoice.cancel();\n                }else{\n                    responsiveVoice.speak(\"Reeds in de namiddag van zaterdag 11 mei keerden enkele ge\u00ebvacueerden uit Boekel en Ven\u00adhorst naar hun woonplaats terug. De Duit\u00adsers waren amper in Erp en Keldonk of de gevluchten bega\u00adven zich alweer naar huis, hoewel de weg naar Boekel nog vol Duits verkeer zat. Het overgrote deel volgde echter op zon\u00addag - 1e. Pink\u00adsterdag - 12 mei, een paar achterblij\u00advers hield het nog uit tot de 2e. Pinksterdag. Hoe het met de Erpse militairen verging hebben we uitgebreid in voorgaande bijdragen kunnen lezen. Twee van hen bleven op het slagveld achter: Henri v.d. Akker te Dordrecht en Jan v. Lankveld op de Grebbeberg. Met uitzondering van een klein groepje waren de overigen ten tijde van de capitulatie over een groot deel van Nederland verspreid. Een enkeling was - stiekem - al na een weekje op het thuishonk teruggekeerd, de rest volgde - officieel nu - einde mei\/begin juni; ook de vier, die een lange omweg over Frankrijk en Duitsland maakten. Alleen Harrie Verbruggen van de Bolst deed er wat langer over; hij keerde, na een verblijf van viereneenhalf jaar in Engeland, pas met het bevrijdingsleger terug in september 1944. De schoolgebouwen hadden geen oorlogsschade opgelopen, de leerkrachten waren direct weer beschikbaar en daarom kon het onderwijs in Erp en de beide kerkdorpen direct na de gebruike\u00adlijke Pinkstervakantie zonder storingen worden hervat. In Boerdonk werd voor de hoogste klassen meteen \u00e9\u00e9n bordvlak gereserveerd voor een begin van les in de Duitse taal. In een prach\u00adtig bord\u00adschrift werd van een aantal van de meest in het dagelijks gebruik voorkomende Neder\u00adlandse woorden de Duitse vertaling gegeven. (het Neder\u00adlands in rood, het = teken in wit en het Duits in blauw met onderwerpen als tafel, stoel, huis, brood enz.) Een bijzondere evacu\u00e9 was Emerituspastoor Nicolaas v.d. Hagen te Boerdonk. Van 1923 tot 1937 leidde hij daar de parochie en nadien had hij zich gevestigd te Grave. In verband met de evacuatie van Grave vluchtte hij op de 10e. mei naar zijn vroe\u00adgere parochie. Hij verbleef daar drie weken in de pastorie bij zijn opvolger, pastoor A. Smits, ging weer terug naar Grave, doch vond aldaar geen rust meer. Op 29 juni 1940 keerde hij definitief terug naar Boerdonk; hij nam zijn intrek in huize \\\"Maria\\\", gelegen naast de winkel\/woonhuis van Jan van Berlo. Al meteen na de capitulatie kwamen de eerste verordeningen en voorschriften van het Duitse militair gezag af. Daags na de capitulatie werd in geheel Nederland al de Duitse tijd ingevoerd. Alle klokken, uurwerken enz. werden 1 uur en 40 minuten vooruit gezet. Verboden werd ook al direct (en ergens wel begrijpe\u00adlijk) het bezit van wapens en munitie, het verborgen houden van\/hulp aan Neder\u00adlandse dan wel buitenlandse militairen, het houden van burger- en\/of militaire postduiven (hierover later meer). Voor een korte tijd werd het burger auto- en motorvoertuigen\u00adverkeer verboden; dit geschiedde i.v.m. de brandstofschaarste. Ook het maken van foto\\'s was niet meer toegestaan; de eerder door de Nederlandse autoriteiten verwijderde wegwij\u00adzers en plaatsnamenborden moesten weer onmiddellijk worden teruggeplaatst en de goede richtingen aangegeven. Een soort Duits papiergeld werd wettig betaalmiddel; iedereen had dit te accepteren. Tegen prijsopdrijving zou worden opgetreden. De prijzen van 9 mei 1940 moesten worden aangehouden. Hamsteren was uiteraard ook verboden. De openingstijden van de winkels werden gesteld van 9 tot 12 uur en van 14 tot 18 uur. Caf\u00e9s dienden om 23 uur gesloten te zijn. En dan die verduisteringsvoorschriften.(overigens een voort\u00adzetting van een maatregel van de Nederlandse militaire autori\u00adteiten, genomen in de oorlogsdagen). Na zonsondergang mocht geen licht meer doorschijnen vanuit woningen enz. Het was een hele toer om alles voldoende af te dichten. Er brandde geen straatverlichting meer. Zelfs de lampen op de fietsen dienden te zijn afgeschermd. Precies was in de voorschriften aangege\u00adven hoe groot de lichtdoorlaat mocht zijn. Er kwamen voor de fietslampen opzet\u00adkapjes (metalen maar ook eenvou\u00addige zwarte kapjes van stof met een lichtgleufje van ong. 5 x 0,4 cm). De maatregel gold als bescherming tegen luchtaanvallen en ori\u00ebntatiemogelijkheid van geallieerde vliegtuigen. De politie kreeg opdracht streng te controleren, hetgeen ook nogal eens geschiedde. Een ernstige waarschuwing en bij herhaling een pro\u00adces-verbaal was dan het lot van de overtreder. Niet van alle verordeningen had men direct last, zeker niet op het platteland. Zij werden bekend gemaakt in de kranten en via mededelingen op de publicatieborden bij het gemeentehuis en de kerken.\", \"Dutch Male\", {\"rate\":\"1\",\"pitch\":\"0.8\",\"volume\":\"0.8\"});\n                }\n            };\n        <\/script>\n     Reeds in de namiddag van zaterdag 11 mei keerden enkele ge\u00ebvacueerden uit Boekel en Ven\u00adhorst naar hun woonplaats terug. De Duit\u00adsers waren amper in Erp en Keldonk of de gevluchten bega\u00adven zich alweer naar huis, hoewel de weg naar Boekel nog vol Duits verkeer zat. Het overgrote deel volgde echter op zon\u00addag &#8211; 1e. Pink\u00adsterdag &#8211; 12 mei, een paar achterblij\u00advers hield het nog uit tot de 2e. Pinksterdag.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoe het met de Erpse militairen verging hebben we uitgebreid in\nvoorgaande bijdragen kunnen lezen. Twee van hen bleven op het slagveld achter:\nHenri v.d. Akker te Dordrecht en Jan v. Lankveld op de Grebbeberg. Met\nuitzondering van een klein groepje waren de overigen ten tijde van de\ncapitulatie over een groot deel van Nederland verspreid. Een enkeling was &#8211; stiekem\n&#8211; al na een weekje op het thuishonk teruggekeerd, de rest volgde &#8211; officieel nu\n&#8211; einde mei\/begin juni; ook de vier, die een lange omweg over Frankrijk en\nDuitsland maakten. Alleen Harrie Verbruggen van de Bolst deed er wat langer\nover; hij keerde, na een verblijf van viereneenhalf&nbsp; jaar in Engeland, pas met het\nbevrijdingsleger terug in september 1944.<\/p>\n\n\n\n<p>De schoolgebouwen hadden geen oorlogsschade opgelopen, de leerkrachten\nwaren direct weer beschikbaar en daarom kon het onderwijs in Erp en de beide kerkdorpen\ndirect na de gebruike\u00adlijke Pinkstervakantie zonder storingen worden hervat. In\nBoerdonk werd voor de hoogste klassen meteen \u00e9\u00e9n bordvlak gereserveerd voor een\nbegin van les in de Duitse taal. In een prach\u00adtig bord\u00adschrift werd van een\naantal van de meest in het dagelijks gebruik voorkomende Neder\u00adlandse woorden\nde Duitse vertaling gegeven. (het Neder\u00adlands in rood, het = teken in wit en\nhet Duits in blauw met onderwerpen als tafel, stoel, huis, brood enz.)<\/p>\n\n\n\n<p>Een bijzondere evacu\u00e9 was Emerituspastoor Nicolaas v.d. Hagen te\nBoerdonk. Van 1923 tot 1937 leidde hij daar de parochie en nadien had hij zich\ngevestigd te Grave. In verband met de evacuatie van Grave vluchtte hij op de\n10e. mei naar zijn vroe\u00adgere parochie. Hij verbleef daar drie weken in de\npastorie bij zijn opvolger, pastoor A. Smits, ging weer terug naar Grave, doch\nvond aldaar geen rust meer. Op 29 juni 1940 keerde hij definitief terug naar\nBoerdonk; hij nam zijn intrek in huize &#8220;Maria&#8221;, gelegen naast de\nwinkel\/woonhuis van Jan van Berlo.<\/p>\n\n\n\n<p>Al meteen na de capitulatie kwamen de eerste verordeningen en\nvoorschriften van het Duitse militair gezag af.<\/p>\n\n\n\n<p>Daags na de capitulatie werd in geheel Nederland al de Duitse tijd\ningevoerd. Alle klokken, uurwerken enz. werden 1 uur en 40 minuten vooruit\ngezet.<\/p>\n\n\n\n<p>Verboden werd ook al direct (en ergens wel begrijpe\u00adlijk) het bezit van\nwapens en munitie, het verborgen houden van\/hulp aan Neder\u00adlandse dan wel\nbuitenlandse militairen, het houden van burger- en\/of militaire postduiven\n(hierover later meer).<\/p>\n\n\n\n<p>Voor een korte tijd werd het burger auto- en motorvoertuigen\u00adverkeer\nverboden; dit geschiedde i.v.m. de brandstofschaarste.<\/p>\n\n\n\n<p>Ook het maken van foto&#8217;s was niet meer toegestaan; de eerder door de\nNederlandse autoriteiten verwijderde wegwij\u00adzers en plaatsnamenborden moesten\nweer onmiddellijk worden teruggeplaatst en de goede richtingen aangegeven.<\/p>\n\n\n\n<p>Een soort Duits papiergeld werd wettig betaalmiddel; iedereen had dit\nte accepteren.<\/p>\n\n\n\n<p>Tegen prijsopdrijving zou worden opgetreden. De prijzen van 9 mei 1940\nmoesten worden aangehouden. Hamsteren was uiteraard ook verboden. De\nopeningstijden van de winkels werden gesteld van 9 tot 12 uur en van 14 tot 18\nuur. Caf\u00e9s dienden om 23 uur gesloten te zijn.<\/p>\n\n\n\n<p>En dan die verduisteringsvoorschriften.(overigens een voort\u00adzetting van\neen maatregel van de Nederlandse militaire autori\u00adteiten, genomen in de\noorlogsdagen). Na zonsondergang mocht geen licht meer doorschijnen vanuit\nwoningen enz. Het was een hele toer om alles voldoende af te dichten. Er\nbrandde geen straatverlichting meer. Zelfs de lampen op de fietsen dienden te\nzijn afgeschermd. Precies was in de voorschriften aangege\u00adven hoe groot de\nlichtdoorlaat mocht zijn. Er kwamen voor de fietslampen opzet\u00adkapjes (metalen\nmaar ook eenvou\u00addige zwarte kapjes van stof met een lichtgleufje van ong. 5 x\n0,4 cm). De maatregel gold als bescherming tegen luchtaanvallen en ori\u00ebntatiemogelijkheid\nvan geallieerde vliegtuigen. De politie kreeg opdracht streng te controleren,\nhetgeen ook nogal eens geschiedde. Een ernstige waarschuwing en bij herhaling\neen pro\u00adces-verbaal was dan het lot van de overtreder.<\/p>\n\n\n\n<p>Niet van alle verordeningen had men direct last, zeker niet op het\nplatteland. <\/p>\n\n\n\n<p>Zij werden bekend gemaakt in de kranten en via mededelingen op de publicatieborden\nbij het gemeentehuis en de kerken.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reeds in de namiddag van zaterdag 11 mei keerden enkele ge\u00ebvacueerden uit Boekel en Ven\u00adhorst naar hun woonplaats terug. De &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,23,79],"tags":[],"class_list":["post-405","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikelen","category-bezettingstijd","category-de-eerste-maanden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=405"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=405"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=405"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=405"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}