{"id":397,"date":"2019-08-08T15:21:07","date_gmt":"2019-08-08T13:21:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/?p=397"},"modified":"2019-10-09T15:14:26","modified_gmt":"2019-10-09T13:14:26","slug":"nr-48-de-meidagen-40-de-inval-van-de-duitse-legers-xxix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/nr-48-de-meidagen-40-de-inval-van-de-duitse-legers-xxix\/","title":{"rendered":"48. MEIDAGEN &#8217;40 &#8211; DE INVAL VAN DE DUITSE LEGERS XXIX"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>De oorlogsschade<\/strong>&nbsp; <strong>1<\/strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p><button id=\"listenButton1\" class=\"responsivevoice-button\" type=\"button\" value=\"Play\" title=\"ResponsiveVoice Tap to Start\/Stop Speech\"><span>&#128266; Lees voor<\/span><\/button>\n        <script>\n            listenButton1.onclick = function(){\n                if(responsiveVoice.isPlaying()){\n                    responsiveVoice.cancel();\n                }else{\n                    responsiveVoice.speak(\"De oorlogsschade 1 Uit eerdere beschrijvingen o.a. van de gevechten aan het kanaal te Keldonk was al wel op te maken, dat de Erpse gemeen\u00adschap in mei 1940 niet ongeschonden door de oorlogshandelingen heen kwam. Enkele boerderijen gingen in vlammen op of werden zwaar be\u00adschadigd; veel kleine schade ontstond door het sprin\u00adgen van de bruggen over de Aa en de Zuid-Willemsvaart. Sommi\u00adge inwoners raakten op het laatste moment nog een rijwiel of zelfs een paard kwijt, terwijl in Keldonk ook nog slachtoffers vielen onder het in de weilanden vertoevend vee. De meeste schadege\u00advallen vielen te noteren in Erp in de omgeving van de Aa-brug en te Keldonk in de buurt van de brug naar het Hool. Na de capitulatie moesten alle schaden, althans om voor een vergoeding in aanmerking te kunnen komen, via het gemeentebe\u00adstuur gemeld worden bij het Regeringscommissariaat voor de Weder\u00adopbouw te Den Haag, dat alle oorlogsschade over geheel Nederland verzamelde, beoordeelde en eventueel voor een ver\u00adgoeding uit de rijkskas in aanmerking bracht. Z.g. regionale schade-enqu\u00eatecommissies werden daarbij ingeschakeld. Een kleine lawine van circulaires en van vele voorschriften werd vanuit Den Haag naar de gemeen\u00adte\u00adhuizen gezonden. Tot in de kleinste details werd daarin aange\u00adgeven, hoe te handelen in het geval van een schade. De aanvra\u00adger van een vergoe\u00adding kreeg een uitgebreid en ingewik\u00adkeld vragenfor\u00admulier in te vullen. Men geloofde zelfs in die tijd al niet alles. Bij scha\u00adden aan gebouwen moest door een archi\u00adtect of bouwkun\u00addige bv. een exper\u00adtise worden opgemaakt. In Erp werd daar\u00advoor Archi\u00adtect Egidius Heijkants ingeschakeld, die al einde mei 1940 zijn rapportages gereed had. Geda\u00adteerd 4 juni 1940 gaf het gemeentebe\u00adstuur van Erp een over\u00adzicht van de schadegeval\u00adlen aan het bovenge\u00adnoemd rege\u00adringscom\u00admissariaat. Met brief van 7 sept. 1940 verleende deze instan\u00adtie reeds goedkeuring voor het herstel van de kleinere schaden aan opstallen ed. Ook de herbouw van de twee in Keldonk afgebran\u00adde boerderijen kon in die tijd begin\u00adnen. Het zal geen verwondering wekken, dat er omtrent de omvang van de schade en het hieraan verbonden vergoedingsbedrag wel eens verschil van mening bestond tussen de schadebeoordelaars, enqu\u00eatecommissie enerzijds en gedupeerden anderzijds. De volgende schaden werden geconstateerd: 1. de vernieling van de twee bruggen over de rivier de Aa, te weten te Cox en in de kom Erp. Deze beide bruggen werden al op 11 en 12 mei 1940 voorlopig door de Duitsers hersteld; zij moesten er met hun materiaal overheen. Bij het herstel van de brug in de kom te Erp haalden zij (of lieten dat door Erpse burgers doen) daarvoor hout en andere materialen uit de hout\u00adwerf van aannemer Jan Bierman. Ook Johan Franssen en de van Geffens, die in de omgeving woonden, moesten hun steentje (in dit geval balken ed.) bijdragen. Gedurende een geruime tijd werd gebruik gemaakt van noodbrug\u00adgen. Pas in 1942 werden op kosten van de provincie nieuwe bruggen gebouwd. 2. als gevolg van het springen van deze bruggen ontstond nogal wat schade aan deuren, ramen, ruiten en daken, zowel op Cox als in de kom. Alle huizen in de omgeving van de Aa-brug in de kom Erp liepen dergelijke schade op, zoals de woningen van Johan Franssen, Gebrs. van Geffen, H. en C. Maas, Wed. Steenbakkers, Johan Hendriks, Wed. H. \u00adHendriks-Somers, M. Strijbosch, Johan Biemans, Albert van Een\u00adbergen, A. v.d. Broek en M. van Kessel. Ook de burgemeesterswoning naast de brug, eigendom van de gemeente Erp, ontsnapte niet aan beschadiging. Het heeft meerdere jaren geduurd aleer hier alles hersteld was. De in de woning aangebrachte glas in loodramen konden n.l. i.v.m. de oorlogsomstandigheden niet meer naar wens in de oude staat teruggebracht worden. De pas enkele weken eerder aangelegde nieuwe hoofdkabel van de PNEM, die voor de elektrische stroom voor o.a. Boerdonk en Keldonk zorgde, werd eveneens vernield. Op Cox liep de woning van Jan van Stiphout ook schade op aan ramen, deuren en dak, evenals de enkele boerderijen, gelegen op Gemerts gebied. 3. de vernieling van de twee bruggen over de Zuid-Willemsvaart onder Keldonk n.l. de brug naar het Hool en de sluisbrug in het Lijnt. De brug naar het Hool werd door de Duitsers op zaterdag 11 mei al provisorisch hersteld om snel over het kanaal rich\u00adting Veghel en St.-Oedenrode te kunnen geraken; voorlopig hersteld werd zij later door Rijks\u00adwaterstaat. Lange tijd moesten de bewoners van over het kanaal gebruik maken van een veerpontje. De bruggen waren pas na enkele jaren weer volledig hersteld. 4. als gevolg van de beschietingen door de Duitsers en in mindere mate de Nederlandse verdediging ontstond er veel schade in Keldonk, vooral rond de Hoolbrug. Ook werden meerde\u00adre gevallen van plundering geconstateerd; kleinere inboedel en huishoudelijke artikelen, die verdwenen waren. Twee boerderijen brandden totaal af, te weten het woonhuis met stal en schuur en de volledige inboedel van H. van Genugten, op nummer C.12 (overzijde van het kanaal), evenals die van de familie H. Tielemans-Habra\u00adken op nummer C.27. Vele huizen (met hun inboedels) in de omgeving van de bruggen liepen schade op als gevolg van inslaande kogels en\/of grana\u00adten. Dit lot trof o.a. J. Kerkhof, J. Kuypers, Johan v.d. Steen, M. Bekkers, M. v.d. Heuvel, A. Booy, C. Kweens. Meerde\u00adre anderen hadden kleinere schadegevallen. 5. de gezonken sleepboot \\\"Greta\\\" van de Rotterdammer K. Hoze\u00adman behoorde eveneens tot de schadegevallen. Diens belevenis\u00adsen zijn deels al beschreven in de bijdragen 30 en 31. 6. een apart schadegeval vormde de veerpont onder Boerdonk, overigens de enige schade in dit kerkdorp. Bij het \\\"Veerhuis\\\" aldaar was in die tijd een redelijk frequent gebruikte over\u00adzetplaats. De pont werd op zaterdag 11 mei door Nederlandse militairen tot zinken ge\u00adbracht en enkele weken later door personeel van Rijkswaterstaat in samenwerking met gemeentear\u00adbeiders weer gelicht. Daarna ontstond er een strijd tussen de gemeente Erp en het commissariaat omtrent de afwikkeling van dit schadege\u00adval. In de volgende bijdrage zal op de sleepboot en de veerpont worden teruggekomen.\", \"Dutch Male\", {\"rate\":\"1\",\"pitch\":\"0.8\",\"volume\":\"0.8\"});\n                }\n            };\n        <\/script>\n     Uit eerdere beschrijvingen o.a. van de gevechten aan het kanaal te Keldonk was al wel op te maken, dat de Erpse gemeen\u00adschap in mei 1940 niet ongeschonden door de oorlogshandelingen heen kwam. Enkele boerderijen gingen in vlammen op of werden zwaar be\u00adschadigd; veel kleine schade ontstond door het sprin\u00adgen van de bruggen over de Aa en de Zuid-Willemsvaart. Sommi\u00adge inwoners raakten op het laatste moment nog een rijwiel of zelfs een paard kwijt, terwijl in Keldonk ook nog slachtoffers vielen onder het in de weilanden vertoevend vee. De meeste schadege\u00advallen vielen te noteren in Erp in de omgeving van de Aa-brug en te Keldonk in de buurt van de brug naar het Hool.<\/p>\n\n\n\n<p>Na de capitulatie moesten alle schaden, althans om voor een vergoeding\nin aanmerking te kunnen komen, via het gemeentebe\u00adstuur gemeld worden bij het\nRegeringscommissariaat voor de Weder\u00adopbouw te Den Haag, dat alle oorlogsschade\nover geheel Nederland verzamelde, beoordeelde en eventueel voor een ver\u00adgoeding\nuit de rijkskas in aanmerking bracht. Z.g. regionale schade-enqu\u00eatecommissies\nwerden daarbij ingeschakeld. Een kleine lawine van circulaires en van vele voorschriften\nwerd vanuit Den Haag naar de gemeen\u00adte\u00adhuizen gezonden. Tot in de kleinste\ndetails werd daarin aange\u00adgeven, hoe te handelen in het geval van een schade.\nDe aanvra\u00adger van een vergoe\u00adding kreeg een uitgebreid en ingewik\u00adkeld\nvragenfor\u00admulier in te vullen. Men geloofde zelfs in die tijd al niet alles. <\/p>\n\n\n\n<p>Bij scha\u00adden aan gebouwen moest door een archi\u00adtect of bouwkun\u00addige bv.\neen exper\u00adtise worden opgemaakt. In Erp werd daar\u00advoor Archi\u00adtect Egidius\nHeijkants ingeschakeld, die al einde mei 1940 zijn rapportages gereed had. Geda\u00adteerd\n4 juni 1940 gaf het gemeentebe\u00adstuur van Erp een over\u00adzicht van de schadegeval\u00adlen\naan het bovenge\u00adnoemd rege\u00adringscom\u00admissariaat. Met brief van 7 sept. 1940\nverleende deze instan\u00adtie reeds goedkeuring voor het herstel van de kleinere\nschaden aan opstallen ed. Ook de herbouw van de twee in Keldonk afgebran\u00adde\nboerderijen kon in die tijd begin\u00adnen.<\/p>\n\n\n\n<p>Het zal geen verwondering wekken, dat er omtrent de omvang van de\nschade en het hieraan verbonden vergoedingsbedrag wel eens verschil van mening\nbestond tussen de schadebeoordelaars, enqu\u00eatecommissie enerzijds en gedupeerden\nanderzijds. <\/p>\n\n\n\n<p>De volgende schaden werden geconstateerd:<\/p>\n\n\n\n<p>1. de vernieling van de twee bruggen over de rivier de Aa, te weten te\nCox en in de kom Erp. Deze beide bruggen werden al op 11 en 12 mei 1940\nvoorlopig door de Duitsers hersteld; zij moesten er met hun materiaal overheen.\nBij het herstel van de brug in de kom te Erp haalden zij (of lieten dat door\nErpse burgers doen) daarvoor hout en andere materialen uit de hout\u00adwerf van\naannemer Jan Bierman. Ook Johan Franssen en de van Geffens, die in de omgeving\nwoonden, moesten hun steentje (in dit geval balken ed.) bijdragen.<\/p>\n\n\n\n<p>Gedurende een geruime tijd werd gebruik gemaakt van noodbrug\u00adgen. Pas\nin 1942 werden op kosten van de provincie nieuwe bruggen gebouwd.<\/p>\n\n\n\n<p>2. als gevolg van het springen van deze bruggen ontstond nogal wat\nschade aan deuren, ramen, ruiten en daken, zowel op Cox als in de kom.<\/p>\n\n\n\n<p>Alle huizen in de omgeving van de Aa-brug in de kom Erp liepen\ndergelijke schade op, zoals de woningen van Johan Franssen, Gebrs. van Geffen,\nH. en C. Maas, Wed. Steenbakkers, Johan Hendriks, Wed. H. \u00adHendriks-Somers, M.\nStrijbosch, Johan Biemans, Albert van Een\u00adbergen, A. v.d. Broek en M. van\nKessel. <\/p>\n\n\n\n<p>Ook de burgemeesterswoning naast de brug, eigendom van de gemeente Erp,\nontsnapte niet aan beschadiging. Het heeft meerdere jaren geduurd aleer hier\nalles hersteld was. De in de woning aangebrachte glas in loodramen konden n.l.\ni.v.m. de oorlogsomstandigheden niet meer naar wens in de oude staat\nteruggebracht worden.<\/p>\n\n\n\n<p>De pas enkele weken eerder aangelegde nieuwe hoofdkabel van de PNEM,\ndie voor de elektrische stroom voor o.a. Boerdonk en Keldonk zorgde, werd\neveneens vernield.<\/p>\n\n\n\n<p>Op Cox liep de woning van Jan van Stiphout ook schade op aan ramen,\ndeuren en dak, evenals de enkele boerderijen, gelegen op Gemerts gebied.<\/p>\n\n\n\n<p>3. de vernieling van de twee bruggen over de Zuid-Willemsvaart onder\nKeldonk n.l. de brug naar het Hool en de sluisbrug in het Lijnt.<\/p>\n\n\n\n<p>De brug naar het Hool werd door de Duitsers op zaterdag 11 mei al\nprovisorisch hersteld om snel over het kanaal rich\u00adting Veghel en St.-Oedenrode\nte kunnen geraken; voorlopig hersteld werd zij later door Rijks\u00adwaterstaat.\nLange tijd moesten de bewoners van over het kanaal gebruik maken van een\nveerpontje. De bruggen waren pas na enkele jaren weer volledig hersteld.<\/p>\n\n\n\n<p>4. als gevolg van de beschietingen door de Duitsers en in mindere mate\nde Nederlandse verdediging ontstond er veel schade in Keldonk, vooral rond de\nHoolbrug. Ook werden meerde\u00adre gevallen van plundering geconstateerd; kleinere\ninboedel en huishoudelijke artikelen, die verdwenen waren.<\/p>\n\n\n\n<p>Twee boerderijen brandden totaal af, te weten het woonhuis met stal en\nschuur en de volledige inboedel van <\/p>\n\n\n\n<p>H. van Genugten, op nummer C.12 (overzijde van het kanaal), evenals die\nvan de familie &nbsp;H. Tielemans-Habra\u00adken op\nnummer C.27.<\/p>\n\n\n\n<p>Vele huizen (met hun inboedels) in de omgeving van de bruggen liepen\nschade op als gevolg van inslaande kogels en\/of grana\u00adten. Dit lot trof o.a. J.\nKerkhof, J. Kuypers, Johan v.d. Steen, M. Bekkers, M. v.d. Heuvel, A. Booy, <\/p>\n\n\n\n<p>C. Kweens. Meerde\u00adre anderen hadden kleinere schadegevallen.<\/p>\n\n\n\n<p>5. de gezonken sleepboot &#8220;Greta&#8221; van de Rotterdammer K. Hoze\u00adman\nbehoorde eveneens tot de schadegevallen. Diens belevenis\u00adsen zijn deels al\nbeschreven in de bijdragen 30 en 31.<\/p>\n\n\n\n<p>6. een apart schadegeval vormde de veerpont onder Boerdonk, overigens\nde enige schade in dit kerkdorp. Bij het &#8220;Veerhuis&#8221; aldaar was in die\ntijd een redelijk frequent gebruikte over\u00adzetplaats. De pont werd op zaterdag\n11 mei door Nederlandse militairen tot zinken ge\u00adbracht en enkele weken later\ndoor personeel van Rijkswaterstaat in samenwerking met gemeentear\u00adbeiders weer\ngelicht. Daarna ontstond er een strijd tussen de gemeente Erp en het\ncommissariaat omtrent de afwikkeling van dit schadege\u00adval.<\/p>\n\n\n\n<p>In de volgende bijdrage zal op de sleepboot en de veerpont worden\nteruggekomen.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De oorlogsschade&nbsp; 1&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Uit eerdere beschrijvingen o.a. van de gevechten aan het kanaal te Keldonk was al wel op te &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,22,77],"tags":[],"class_list":["post-397","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artikelen","category-meidagen","category-oorlogsschade"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/397\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.erthepe.nl\/wo2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}