Jump to Navigation

Open Monumentendagen in Erp

Het landelijke thema voor de Open Monumentendagen is dit jaar ‘Iconen en symbolen’. Heemkundekring Erthepe heeft rondom dit thema enkele activiteiten georganiseerd. Op zaterdag 10 en zondag 11 september is het Raadhuis tussen 14.00 en 17.00 uur geopend en kunt u vandaar individueel of met een rondleider een bezoek brengen aan de St. Servatiuskerk en/of de museale hoek op het kerkhof van Erp.

Op het eerste gezicht is het thema ‘Iconen en symbolen’ een vreemd onderwerp. Toch heeft iedereen er dagelijks mee te malen. Kijk je naar de kop van deze Erpse Krant op pagina een, dan zie je de contouren van de kerk van Erp, Keldonk en Boerdonk. Iedere lezer in Erp herkent ze meteen, ondanks dat slechts de omtrek van die gebouwen is getekend. Voor de Erpenaren, Keldonkenaren en Boerdonkenaren zijn die gebouwen heel herkenbare iconen. Ook in logo’s en vlaggen komen beelden voor met een bepaalde betekenis. Het Andreaskruis in het wapen van Veghel verwijst naar de Heren van Erp. Vooral bij godsdiensten wordt veel gebruik gemaakt van symbolen. Zo verwijst de Davidster naar het Jodendom en het kruis naar het christendom.

 Kerken als iconen in de dorpen

In het weekend van 10 en 11 september laat Erthepe u kennismaken met de symbolen die in de St. Servatiuskerk en op het kerkhof van Erp voorkomen. De betekenis daarvan is vaak niet meer bekend. Een van de oudste beelden in de St. Servatiuskerk van Erp is dat van de heilige Cornelius. Een replica daarvan staat in de Corneliuskapel in Boerdonk. Waarom wordt hij met een hoorn afgebeeld? Waarom tref je op het kerkhof op grafstenen het Α en Ω symbool aan? Een bezoek aan de Open Monumentendagen in Erp zal u een antwoord geven op zulke vragen.

Hoe ziet het programma van de Open Monumentendagen op zaterdag 10 en zondag 11-9 van 14.00-17.00 uur er uit? U kunt uw bezoek het beste in het Raadhuis beginnen. Daar wordt in de expositieruimte aan de hand van een presentatie van Martien Leenders en Bert Zantingh een goed beeld gegeven van de monumentale rijkdom van de Erpse St. Servatiuskerk. Vervolgens kunt u een bezoek brengen aan de St. Servatiuskerk en de museale hoek op het kerkhof. Daar zijn leden van Erthepe aanwezig om uitleg te geven. Maar u kunt ook zelf rondkijken aan de hand van twee (gratis) vouwfolders die Erthepe ter gelegenheid van de Open Monumentendagen heeft uitgegeven: een over symbolen in de St. Servatiuskerk van Erp en een over katholieke symbolen op de begraafplaats aan de Ottenstraat in Erp. In het Raadhuis aan het Hertog Janplein staat de koffie/thee de hele middag (gratis) voor u klaar. We hopen dat velen van u gebruik zullen maken van de gelegenheid om kennis te maken met culturele rijkdom die Erp bezit.

Vouwfolders uitgegeven ter gelegenheid van de Open Monumentendagen 2016 

Nieuw seizoen van start

Op donderdag 1 september a.s. is de zomersluiting bij  Erthepe ten einde. Vanaf die datum is de heemkamer elke maandagavond en donderdagavond en dinsdagmiddag weer geopend. U kunt dan vrijblijvend binnenlopen of zich opgeven voor een van de activiteiten. In het nieuwe seizoen 2016-2017 heeft Erthepe weer veel op het programma staan.  We lichten hieronder alvast een tipje van de sluier op.

Erthepe neemt deel aan de Open Monumentendagen. Op zaterdag 10 en zondag 11 september is ’s middags van 14.00-17.00 uur het Raadhuis geopend en worden er rondleidingen in de St. Servatiuskerk en op het kerkhof verzorgd. Het thema van de Open Monumentendagen is dit jaar ‘Symbolen en iconen’. Op zondag 18 september is Erthepe traditiegetrouw aanwezig bij het Open Veldfeest. Eind september staat de eerste van zes filmavonden gepland die de werkgroep Film  heeft samengesteld. Een vouwfolder met informatie over het programma van de filmavonden in het seizoen 2016-2017 is beschikbaar. Op 22 september brengen leden van Erthepe een bezoek aan de Heemkundekring van Aarle-Rixtel. 

 De voorbereiding van het centrale thema van dit seizoen, de middenstand in Boerdonk, Erp en Keldonk in de 20ste eeuw, is in volle gang. Er zijn de afgelopen weken al diverse waardevolle documenten naar de heemkamer gebracht die informatie verschaffen over het wel en wee van de Erpse middenstand in de vorige eeuw. Maar er is ongetwijfeld nog veel meer materiaal dat we niet kennen. Hebt u nog foto’s, voorwerpen of documenten, neem dan contact op met secretariaat@erthepe.nl of kom even naar de heemkamer in het Raadhuis.

Erthepe is nog steeds op zoek naar vrijwilligers van jong tot oud die willen helpen bij het beheer van het Raadhuis en het inventariseren en toegankelijk maken van de collectie. Ook naar inwoners die geïnteresseerd zijn in de geschiedenis van de eigen omgeving of hun familie en daar onderzoek naar willen doen. Als u denkt, dat zou iets voor mij kunnen zijn, neem dan contact op met het secretariaat. U helpt ons daarmee het heem van Boerdonk, Erp en Keldonk vast te leggen en te bewaren. In ruil daarvoor wordt u deelgenoot van een gezellige vereniging waar naast het vrijwilligerswerk altijd gelegenheid is voor een praatje onder het genot van een kop koffie of thee.

                                                

Tags:

Advies erfgoedbeleid Meierijstad

In de pers verscheen op 18 juli 2016 het bericht dat de heemkundekringen van Erp, Schijndel, St. Oedenrode en Veghel en het Roois Cultureel Erfgoed gezamenlijk een advies opstelden over het erfgoedbeleid in de fusiegemeente Meierijstad. Het bestuur van Erthepe was nauw betrokken bij de opstelling van dat advies. Wilt u meer weten over het ‘Voorstel erfgoedbeleid Meierijstad’ dat het Platform Erfgoed Meierijstad (PEM) onlangs indiende bij de Raden, politieke partijen en Colleges van B. en W. van de fuserende gemeenten, lees dan hier verder. 

De restauratie was monnikenwerk

In  het Gemerts Nieuwsblad van 15-7-2016 schrijft Ine van Gerwe over de museale hoek op de begraafplaats van Erp:

De Erpse heemkundekring Erthepe opende onlangs op het Erpse kerkhof een museale hoek, met onder meer een replica van een houten grafkruis uit 1950. Gerard van Kol uit Boerdonk is bestuurslid. Samen met Tiny van den Heuvel trok hij het project Grafcultuur: De restauratie was een monnikenwerk.”

Lees verder in het Gemerts Nieuwsblad van 15-7-2016

Museale hoek begraafplaats 

Tags:

Op zoek naar de historie van de Erpse middenstand

Heemkundekring Erthepe heeft in haar programma al jarenlang met succes een hoofdthema. Rondom dat thema vindt een cyclus van activiteiten plaats: een lezing, een filmavond en tot slot een tentoonstelling die minimaal twee weken te bezichtigen is. Met succes, omdat door deze aanpak heel veel informatie over het betreffende onderwerp wordt verzameld en vastgelegd voor toekomstige generaties. Thema`s die de afgelopen jaren de revue passeerden waren: Machinefabriek Munsters, Mengvoederbedrijf Sondag, Erpse Molens op de kaart, Hanneke en de Franse tijd en in het afgelopen seizoen de Geschiedenis van de Erpse Vrijwillige Brandweer. Het resultaat van enkele van die thema’s is al op deze website van Erthepe te bekijken (zie: Publicaties>Tentoonstellingen). Het laatstgenoemde thema wordt op maandag 26 september a.s. afgesloten met een filmavond in Ter Aa. Op die avond zullen nieuwe beelden over de Vrijwillige Brandweer en een samenvatting van de activiteiten in april en mei jl. te zien zijn.

 Oproep aan alle (oud-)middenstanders

Het bestuur van Heemkundekring Erthepe heeft als jaarthema in het seizoen 2016-2017 gekozen: de historie van de middenstand in Boerdonk, Erp en Keldonk. In de voormalige gemeente Erp, het werkgebied van Erthepe, waren in het verleden tientallen kleine middenstanders actief. In elke uithoek van de dorpen in de gemeente vond men wel een kruidenier, snoepwinkel, bakker of fietsenhandelaar. Wie herinnert zich nog bakkerij Van de Palen of Van den Brand, de snoepwinkel van Nol van den Hurk, de Jamin-ijsjes op de bank bij de winkel van Jan Opheij (later videotheek Replay), Smulders elektricien, de schoenmakers Van Dijk en Strijbosch, de kleermakers Piet en Frits van Dijk en Cees van Lankvelt? Of de VéGé-winkel van Mari van der Steen aan het Schansoord, de groentewinkel van Adri van de Tillaart en reisbureau ‘Travel Shop’ aan het Hertog Janplein enzovoort?Heemkundekring Erthepe denkt met dit jaarthema een heel interessant onderwerp aan te snijden. Om het jaarthema vorm te kunnen geven doet Erthepe een beroep op (oud-) middenstanders en hun familieleden of oud-medewerkers om tijdelijk materiaal ter beschikking te stellen. We denken daarbij aan foto- en of films, oude documenten en voorwerpen. Foto`s, films en documenten kunnen wij scannen, zodat u de originelen zelf kunt behouden. Voorwerpen kunt tijdelijk in bruikleen geven.

Met uw medewerking kunnen wij als heemkundekring ook in 2017 weer een heel interessant thema samenstellen. Wat nog veel belangrijker is: ook veel informatie die nu nog her en der in de kast of op een zolder ligt, verzamelen en voor de toekomst bewaren en vastleggen. Bent u of was u ook een Boerdonkse, Erpse of Keldonkse middenstander en wilt u graag dat uw gegevens niet verloren gaan? Neem dan op korte termijn contact op met secretariaat@erthepe.nl of erthepe@live.nl. U kunt ook even langskomen in de heemkamer in het Raadhuis. De werkgroep kan dan snel aan de slag om er weer een leuk thema van te maken.

Kruidenierswinkel

Truus Muselaars achter de toonbank van de kruidenierswinkel in de Kerkstraat van Erp

Tags:

Digitale boekjes van Erthepe op het net

Op het internet kom je regelmatig boekjes of folders tegen waar je door heen kunt bladeren. Door op een pijltje te klikken blader je door een boekje of folder heen. Dat bracht Heemkundekring Erthepe op het idee enkele tentoonstellingen uit de afgelopen jaren te digitaliseren en als boekje voor een breed publiek op het internet toegankelijk te maken.

Frans Scheepers en Marius Strijbosch hebben ondertussen al enkele internetboekjes op de website van Erthepe gepubliceerd. In de eerste plaats de tentoonstelling ‘Kroniek van een Franse tijd’ uit 2013 over Erp in de Franse tijd (1794-1813). Verder een verslag van het openluchtspel ‘Hanneke’ uit 1963: een spel in de kom van Erp waar een groot deel van de bevolking destijds actief bij betrokken was. Ook het korte openluchtspel voor het Raadhuis in 2013 ter gelegenheid van 200 jaar koninkrijk,  ‘De Franse tijd herleeft’, is als bladerboekje beschikbaar. De drukbezochte tentoonstellingen over machinefabriek Munsters (2012) en mengvoederbedrijf Sondag (2014) staan eveneens al op het net. Het laatstgenoemde bedrijf stond tot 2012 op het tegenwoordige Molenpark in de kom van Erp. Bladerend door het boekje over Mengvoederbedrijf Sondag wordt al snel duidelijk, waarom het nieuwe parkje de naam ‘Molenpark’ heeft gekregen.

We raden u aan zelf eens een kijkje te nemen op de website van Heemkundekring Erthepe (www.erthepe.nl). De boekjes staan onder het tabblad ‘Publicaties> Tentoonstellingen’.

Molen 'De Nijverheid'

Twee pagina’s uit het digitale boekje over mengvoederbedrijf Sondag

Tags:

Museale hoek kerkhof geopend

 

 overzicht museale hoek.JPG (3888×2592)

Overzicht van de museale hoek op het kerkhof. Foto: Tiny van den Heuvel. 

Op zaterdag 4 juni jl. is op de Algemene Begraafplaats in Erp de museale hoek officieel geopend. Wethouder Margriet Bräuner van de gemeente Veghel verrichtte de openingshandeling. Ze onthulde een replica van een houten grafkruis uit 1950 waarvan Erthepe in zijn fotocollectie een afbeelding bezit. Met de opening is de belangrijkste fase van het project ‘Grafcultuur’ afgesloten.

De afgelopen 10 jaar zijn bij ruimingen op het kerkhof van Erp met toestemming van nabestaanden (voor zover ze te achterhalen waren) ruim 20 staande en liggende grafstenen bewaard. Ze geven gezamenlijk een beeld van de katholieke begraafcultuur in Erp tussen ca. 1920 en 1975. Het project kwam tot stand met de steun van diverse bedrijven, de gemeente Veghel en een groot aantal vrijwilligers van Erthepe.

In de buurt van de Calvarieberg is nu op het kerkhof van Erp een aaneengesloten plaats van herinnering ontstaan. Naast de bij ruimingen gespaarde stenen die een weerslag zijn van de katholieke begraafcultuur, liggen in de museale hoek ook de vijf protestantse zerken en de oorlogsgraven van de Gemenebest uit de Tweede Wereldoorlog. De protestantse graven zijn bij de aanleg van de Julianasingel in 1972 naar het kerkhof van Erp overgebracht. In een van die graven liggen de stoffelijke resten van notaris Meijer, de bouwer van Huize Beuckenrode aan het Schansoord.

Heemkundekring Erthepe dankt de bedrijven en instellingen die het project ondersteunden. Dankzij hun medewerking is een stukje niet-alledaags erfgoed behouden. De volgende bedrijven verleenden steun aan het project:

M. Goossens, Vast & Goed; H. Koenen, Loon-en Grondverzet; Marco v. Leuken, Bestratingen; Aannemersbedrijf Vissers-Ploegmakers; T. Adam, Verstegen-Adam Transportgroep; Bouwbedrijf Versteegden; H. Peterse Natuursteen, grafmonumenten en urnen; Justin Kuijpers, Minigraafwerk; Slagerij Wim v.d. Tillaar; H. Vervoort, Erpse Flora Ontwerp, aanleg en onderhoud en de Gemeente Veghel.

Met steun van derden hebben vrijwilligers van Erthepe een voor een heemkundekring bijzonder erfgoedproject afgerond. Geen wonder dat andere erfgoedorganisaties  al belangstelling toonden voor wat in Erp tot stand is gekomen. We raden iedereen die het kerkhof bezoekt, aan ook eens een kijkje te nemen in de museale hoek. Zodra Erthepe over voldoende financiële middelen beschikt, wordt er een informatiebord bij de museale hoek geplaatst. De namen van de begunstigers krijgen daarop een eervolle vermelding.

 openingshandeling 4-6-16.jpg (1416×1080)

Wethouder Margriet Bräuner onthult de replica van het houten grafkruis van Elisabeth Dreesen uit 1950. Elisabeth was voor de Tweede Wereldoolog jarenlang baker (vroedvrouw) in Erp. Foto: Coos van den Elsen.

openingshanmdeling 2.jpg (1920×1080) 

Complimenten van de wethouder voor de vrijwilligers en begunstigers. Foto: Coos van den Elsen.

 

Tags:

'Dikker" thuis komen?

Brabanders hebben voor noorderlingen een raar taaltje......Ze zeggen, dat ze 'wijd' weg wonen en daarom niet 'dikker' thuiskomen. Er zijn er zelfs die wel 'dikker' friet willen eten! De meeste Brabantse weten wel, wat ze bedoelen. Het zijn woorden die afwijken van het standaard Nederlands en een andere betekenis hebben. Wie kent er nog meer Brabantse dialectwoorden die in standaard Nederlands iets anders betekenen, zoals 'wijd', 'verschieten' en 'dikker’? 

                       Dik

De Werkgroep dialect maakt ook een inventarisatie van de mooiste Erpse dialectwoorden. Wat is jouw favoriete Erpse dialectwoord?

Laat  ons weten, welke dialectwoorden je kent die in het Brabants afwijken van het Nederlands. Ook welk Erps dialectwoord bij jou favoriet is! Dan kan via secretariaat@erthepe.nl of de Facebookpagina van Erthepe. We zijn benieuwd.

Klik hier voor meer leesplezier en uitleg van het Erpse Dialect. Deze artikelen, geschreven door Edith Vissers, worden (zijn) in de Erpse Kant gepubliceerd.

  

Erthepe ontvangt prehistorische bijl

Donderdagavond 5 november vond in het Raadhuis in Erp een bijzondere bijeenkomst plaats. Bestuursleden van Heemkundekring Vehchele kwamen met Sjaan van Dijk-Slaats naar Erp om een archeologische vondst over te dragen aan Erthepe: een prehistorische vuurstenen bijl die Sjaan vond in het beekdal van de Aa in Erp.

              

Sjaan overhandigt de neolithische bijl aan de voorzitter van Erthepe.

Sjaan van Dijk-Slaats van Vehchele is geen onbekende bij de amateurarcheologen in de regio. Ze is ondanks haar hoge leeftijd nog regelmatig te vinden op de akkers in het buitengebied van de gemeente Veghel. Dankzij haar zoektochten naar archeologische sporen beschikt Heemkundekring Vehchele over honderden waardevolle vondsten. In september 2014 deed Sjaan tijdens een waarneming in de Vogelenzang te Erp een heel bijzondere vondst. Ze trof op een akker langs de Aa een grote vuurstenen bijl aan. Archeologen determineerden de vondst van ongeveer 15 bij 6 cm en kwamen tot de conclusie dat het ging om een gepolijste neolithische bijl (Flint-Ovalbeil) uit de periode 2800-2000 voor Christus. Doordat de bijl honderden jaren in een natte ijzerhoudende bodem gelegen heeft, is de oorspronkelijke grijze kleur van het vuursteen roodbruin geworden.

Gepolijste bijlen waren belangrijke werktuigen in de prehistorie. Ze werden, vastgezet aan een houten steel, gebruikt bij het kappen van bomen en het bewerken van hout. Met de bijl die Sjaan vond, was iets vreemds aan de hand. De bijl vertoonde geen gebruikssporen op de snede! Daarom gaat het vermoedelijk om een werktuig dat bewust in de natte moerassige grond in het beekdal van de Aa is gegooid. Op een voor de bewoners heilige plaats als een soort offer ter ere van natuurgoden of geesten van voorouders. Ze hoopten daarmee de goden of geesten gunstig te stemmen en voorspoed te krijgen in hun dagelijks leven.

Zekerheid over het gebruik van de bijl zullen we nooit kunnen krijgen. Wel staat vast dat de archeologische collectie van Heemkundekring Erthepe dankzij de overdracht door Vehchele verrijkt is met een bijzonder prehistorisch werktuig. Geïnteresseerden kunnen de vuurstenen bijl komen bewonderen tijdens de openingstijden van de heemkamer van Erthepe.

Bijl

Neolithische bijl, 2800-2000 v. Chr.

 

 

Monumentenschildje

Veel bewoners zijn zich er niet van bewust dat  Erp en Veghel rijk zijn aan monumentale panden. Ruim 200 gemeentelijke en rijksmonumenten bepalen mede het karakter van de kerkdorpen en het buitengebied. 

Om meer bekendheid te geven aan het cultureel erfgoed dat de gemeente Veghel bezit, hebben Erthepe en Vehchele in samenwerking met de gemeente Veghel en Monumentencommissie een monumentenschildje ontworpen en laten vervaardigen.  

Het schildje is gemaakt van emaille op plaatstaal in de afrmeting van 10 X 15 cm. Op een zwarte achtergrond is het rood-wit geblokte Andreaskruis van het gemeentewapen afgebeeld. Dat kruis is het wapen van de Heren van Erp, het Meierijs adellijk geslacht dat zowel voor de geschiedenis van Veghel als Erp van betekenis is geweest.  

 

Het schildje wordt binnenkort aan de eigenaren van een monument aangeboden en, als ze akkoord gaan, gratis geplaatst. Op 8 juli 2015 is het eerste schildje geplaats op het pand Hoogstraat 18 in Veghel. We hopen binnenkort ook in Erp de herkenbaarheid van de monumenten te kunnen vergroten.

Benieuwd welke panden in Boerdonk, Erp en Keldonk op de gemeentelijke en rijksmonumentenlijst staan?

Kijk dan op http://www.veghel.nl/monumentennu/  

 Monumentenschildje

Het monumentenschildje met het wapen van de Heren van Erp

Pagina's

Abonneren op Heemkundekring Erthepe RSS


Main menu 2

by Dr. Radut